تحلیل ها

اگر صلح نشود؟

ضیاء الحق فیروز کوهی
آگاه سیاسی

طالبان با پا فشاری روی عملی شدن مواد توافق نامه دوحه، که به تاریخ ۲۹ فیبروری ۲۰۲۰ میان آن گروه و آمریکا امضا شد، نشست ترکیه را تحریم کردند. مهم ترین مواد آن توافق نامه خروج نیرو های آمریکایی تا ماه می از افغانستان، کاهش خشونت ها از سوی طالبان و قطع رابطه با گروه های افراطی بخصوص القاعده بود.
در آن توافق نامه دوحه، تاریخ آغاز مذاکرات بین الافغانی دهم مارچ سال ۲۰۲۰ قید گردیده بود که با تاخیر چند ماهه بتاریخ ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۰ مذاکرات بین الافغانی رسما آغاز گردید، ولی این مذاکرات نتیجه ی در پی نداشت و دور اول آن بدون دست آورد به پایان رسید و با آغاز دور دوم مذاکرات، طالبان میز مذاکره را ترک نموده به سفر های سیاسی شان در کشور های منطقه آغاز کردند و هیئات جانب جمهوری اسلامی افغانستان روز ها بدون آجندا و برنامه در دوحه منتظر برگشت طالبان بودند که تا هنوز موفق به از سرگیری مثمر مذاکرات نشدند.
دولت آمریکا تاریخ دقیق خروج نیرو هایش را از افغانستان یازدهم سپتامبر سال روان میلادی اعلان کرد و همچنان حکومت افغانستان را از خطرات احتمالی آینده هشدار داد و در عین حال نشست استانبول با میزبانی سازمان ملل و ترکیه را تنها راه بیرون رفت سیاسی صلح افغانستان عنوان کرد. تغییراتی که در رهبری دولت آمریکا رو نما گردید خروج نیرو های آن کشور بتاریخ اول می از افغانستان امکان پذیر نبود فلهذا چند ماه قبل مقامات آمریکایی طالبان را به نقض توافق نامه دوحه متهم کردند ولی هیچگاه اتهامات وارده از سوی طالبان پذیرفته نشد. در مقابل طالبان با پا فشاری روی زمان بندی قبلی خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، آن کشور را به نقض توافق نامه متهم نموده است.
حالا که روند صلح پیچیده تر شده و گره صلح کور تر، خروج نیرو های آمریکایی و ناتو از افغانستان، دلهره ی مشابه به خروج روس ها، روی دست و دل حکومت افغانستان گذاشته است آینده کشور چه گونه خواهد شد؟
خزانه ی که صفر است و نیرو های دفاعی که یک روز توان مقابله بدون همکاری مالی آمریکا را ندارد چه گونه میتوان با هیولای بنام طالب به جنگد؟
به باور نویسنده، توافق نامه دوحه طالبان را فربه تر از دوران حاکمیت مطلقه شان در دهه ۱۹۹۰ نموده است. در آن زمان که تنها دو کشور حاکمیت آنان را به رسمیت شناخته بود همیشه به توافقات صلح که با جناح های درگیر امضا میکردند پای بندی نداشتند فعلا که با ابر قدرت جهان توافق نامه ی امضا کردند کمتر از بیعت سران حکومت فعلی افغانستان و رهبران سیاسی این کشور به چیزی دیگری نه راضی میشوند و نه هم تن به تقسیم قدرت میدهند، آنان رویایی حاکمیت بلامنازع و قدرت کامل در سر دارند.
زمان گیر شدن مذاکرات را بخاطر دست یافتن به راه حل سیاسی و بحث روی ساختار رقم نزدند بلکه بخاطر یار گیری از سیاسیون افغانستان آگاهانه انجام دادند که محاسبه شان چندان غلط هم نبود، همسویی حکمتیار با گروه طالبان، و چراغ سبز نشان دادن بعضی چهره های دیگر بر این واقعیت صحه میگذارد.
نشانه های از بن مذاکرات و شکست مذاکرات صلح مشاهده میشود و در صورتی که صلح نشود تشدید نبرد ها یک امر حتمی است و با وضعیتی که حکومت افغانستان دارد و حمایت نظامی آمریکایی ها هم مشخص است که بعد از یازدهم سپتامبر وجود ندارد، کدام جناح پیروز میدان خواهد بود؟
دولت افغانستان اگر شکاف های موجوده را بتواند به حد اقل برساند و مشروعیت دینی جنگ طالبان را از بین ببرد و جمهوریت را به معنی واقعی آن که سهیم بودن مردم در قدرت می باشد تمثیل کند، مردم در کنار نظام قرار خواهند گرفت و مانع پیشروی های طالبان خواهند شد و در غیر آن واویلا. سوالی که پیدا میشود این است، حکومت چه گونه میتواند مردم را علیه طالب بسیج کند؟
به باور نویسنده از دو راه حکومت میتواند مردم را علیه طالب بسیج نماید و مانع سقوط نظام به دستان طالبان شود.
اول: گسترش حلقه حاکمیت و سهم دادن کرتر های مردمی در حلقه تصمیم گیری دولت، که این فرآیند نیاز به خود گذری و انحصاری طلبی است و ارگ تنها مرجع است که متهم به انحصار قدرت و تک روی است و باید در سیاست های حکومت داری اش تغییر زودهنگام بوجود بیاورد. بسیج مردم و شکل دهی مقاومت دوم در چوکات نظام را روی دست گیرد.
دوم، سیاست خارجی اش را باز نگری کند و با کشور های همسایه و منطقه در پهلوی حمایت های آمریکا و اروپا وارد گفتگو شود و حامیان اصلی طالبان را مستند به جهانیان معرفی نماید.
اگر دولت بتواند این دو امر مهم را عملی کند و آمریکایی ها کمک مالی و تسلیحاتی خویش را از نیروی های دفاعی افغانستان، قطع ننماید پیروزی جمهوریت، بر روایت مستبد و سیاه طالبان محتمل است. در غیر آن احتمال هر بحرانی دیگر در کشور میرود و کوچک شهر ها در آینده های نزدیک به دست طالبان سقوط خواهد کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا